مسیر خلاقیت را چگونه طی کنیم ؟

مسیر خلاقیت راچگونه طی کنیم ؟

اجازه بدهید در ابتداتعاریفی از خلاقیت را ارائه کنیم و سپس فرآیند خلاقیت را ترسیم بنمائیم.

خلاقیت عبارت است ارتوانایی ایجاد راه حل های بدیع در مسایل یا موقعیت های متفاوت ، در حد توان انسان، این توانایی از

قابلیت های اساسی ذهن انساناست ، که می تواند به وی در توسعه ی امکانات ، حل مشکلات و تغییر دیدگاه هایش یاریرساند.

خلاقیت قدرت تصوری است کهآینده نگری می کند، پیش بینی می کندریال تهیه و تکمیل می کند،سپس مساله را حل میکند، کار پیش می بردو ابتکار می کند ، محرک آن حرفه ای درونی و اسرار آمیز است کههیچ نمی دانیم.

فرآیند حل خلاق مسائل درشرایط ایده آل شامل پنج مرحله است :

1-ارائهمسئله و اولین بینش

در اینمرحله وظیفه تعیین می گردد و نطفه آفرینش بسته می شود، این همان لحظه ای است کهآفریننده و فرد خلاق به اولین بینش و ریزش فکری خود دست می یابد.

((مارشالکوک)) در کتاب " آزاد کردن خلاقیت " چنین می گوید : خلاقیت خارج شدن ازراه است ، اگر ضمیرتان به طور دائم در حال شکایت است ، خود کنترل کننده تان راساکت کنید تا صدایی را که از اعماق نوشته تان می آید بشنوید.

حراف درونمغزتان را ساکت کنید! وسپس نفسی عمیق بکشید ! اگر خوش شانس باشید فکر نویی بیرنگبه سراغتان خواهد آمد.

در اینمرحله اولین گام که دادن سفارش به طراح گرافیک است آغاز می شود و سفارش داده شدهمنجر به شکل گیری ترسیمات متعدد ذهنی می گردد.

2- آمادگی

در این مرحله تمامی اطلاعاتو منابع که جهت حل مساله لازم است جمع اوری شده . به عبارت دیگر شناسه ی اثر

شکل گرفته و یادداشت برداریها آغاز می گردد.

طراح بایستی تمامی امکاناتمرود نیاز اعم از داده های نوشتاری ، تصویری ، تجربه های فردی و .... را جمع آوریکند

تا زمینه ی ذهنی کار ایجادشود.

آشنایی و بررسی ایده هایخلاق گذشته برای رسیدن به ایده هایی بهتر ضروری به نظر می آید. در این مرحله دانشگذشته

بر موضوع و دانشی که اکنونبه آن دست یافته ایم هر دو اهمیت دارد.

برای مثال ،جشنواره فیلمفجر هر ساله برگزار می گردد، در این جشنواره همواره معیارهایی ثابت به عنوان اهدافاصلی

مدنظر بوده وبا توجه به چشماندازهای نوین سینمای ایران امکان طرح مضامینی جدید وجود دارد ، از این رو طراح باآگاهی

از داده های اطلاعاتی گذشتهو حال به خلق اثر می پردازد.

3- ایده یابی و لحظه ی الهام

این همان مرحله ای است کهمردم به عنوان خلاقیت می شناسند و فرآیند خلاق به اوج خود می رسد.در این لحظه همهچیز

در جای خود قرار می گیرد واندیشه ی شما تکمیل می گردد و مفهوم اصلی نمودار می شود.

مرحله ی ایده یابی خوددارای دو مرحله است : مرحله ی ایده سازی که در آن ایده هایی آزمایشی به عنوان سرنخهای ممکن

تدبیر می شود و دیگر ایدهپروری که با انتخاب از بین ایده های ممکن ، ترکیب آن ها و به جریان انداختن مجدداز طریق تغییرات به هدف دسترسی پیدا می شود.

قابل ذکر است که در طراحییک اثر گرافیکی همواره سفارش دهنده ی اثر وجود دارد.از این رو بعضا تمامی اینمراحل با رد وبدل شدن اطلاعات بین طراح و سفارش دهنده به نتایج نهایی می رسد. حتیبرخی مواقع داده های دریافت شده از سفارش دهنده

موجب خلق اثر می شود.

4- ارزیابی

در این مرحله امکاناتمختلفی که در مرحله سوم ایجاد شده مورد ارزیابی قرار می گیرد.اغلب اتفاق می افتد کهشخص بین مرحله ی ایده یابی و ارزیابی در رفت و برگشت است. دراین مرحله فرد خلاق میبایست با قوه ی قضاوت خود ایده هایی که بهتر پاسخ گوی نیازها و هدف های وی هستندرا انتخاب کرده و آنها را مورد تحلیل قرار دهد. ارزیابی ایده ها می تواند فردی یاگروهی باشد.

5 – نتیجه و گزینش

در این مرحله یا رسیدن بهپاسخ روشن و منطبق بر سوال و طرح مسئله حاصل می گردد یا نیاز به مرور مجدد برموضوع می باشد.

گاهی نیز ما مجبور به حذفکلی جریان می گردیم .گاهی نیز خلاقیت وارد مرحله ی نهفتگی می شود و بروز عملی آنپس از چندی اتفاق می افتد. البته در یک اثر گرافیکی این زمان باید در چهارچوب قرارداد منعقد شده قرار بگیرد.

از کتاب تفکر خلاق در گرافیک نوشته ی نیما ورامینی